เกรเกอร์ แซมซา ตัวเอกของเรื่อง "กลาย" นี้ ตื่นขึ้นมาในเช้าวันหนึ่ง แล้วพบว่า ทุกสิ่งทุกอย่างในห้อง ก็ยังคงเป็นเหมือนเช่นเมื่อคืนไม่ผิดเพี้ยน ทว่าที่ผิดแผกไปอย่างเดียว ก็คือ ตัวเขาได้กลายเป็น แมลงยักษ์ไปเสียแล้ว
ฟรานซ์ คาฟคา ได้เล่าเรื่องแปลกประหลาดของความโดดเดี่ยว และการต้องติด อยู่ในสภาพที่หาทางออกไม่ได้ คล้อยตกอยู่ในความฝัน... ความทรงพลังของเรื่องที่เล่า ทำให้นักวิจารณ์ทั่วโลก ต้องพากันตีความ นวนิยายน่าสยดแสยงเรื่องนี้ ไปต่างๆ นานา...
นวนิยายเรื่องนี้ ยังเป็นตัวแทนที่สะท้อนให้เห็นถึง สภาวะจิตใจของคนที่ต้องตื่นขึ้นมา พบกับความเปลี่ยนแปลง "อย่างกะทันหัน" ต้องสูญเสียความสามารถ หรือทุกสิ่งทุกอย่าง ที่มีอยู่ไปภายในเวลาชั่วข้ามคืน
ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งก็คือ "กลาย" หรือ "The Metamorphosis" ของคาฟคาเรื่องนี้ ได้รับการคัดเลือกให้เป็น หนึ่งในหนังสือดีแห่งศตวรรษ (จากนวนิยายที่ได้รับการคัดสรร มาทั้งหมดเพียง 85 เรื่อง) ในทัศนะของคณะบรรณาธิการของ ห้องสมุดประชาชนนิวยอร์ค ที่มีหนังสือกว่า 12 ล้านเล่มในแต่ละปี
